Tuesday, 4 March 2025

Books by Bhushan Kulkarni

 Books By Bhushan Kulkarni 

Available on Kindle Unlimited 


#BooksByBhushanKulkarni

Patanjali Yoga Sutras: its a WORKBOOK !!!

https://amzn.in/d/bZXfF17



Unleash Your Potential: Mastering Mindset, Leadership and Purposeful Living

https://amzn.in/d/7e5X6nV



130 Gitas: A Brief Introduction

https://amzn.in/d/icFGJGt



The Happy Rubaiyat: Live, Laugh, Love

https://amzn.in/d/9jVCWgd



Budhabhūṣaṇa: Wisdom of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

https://amzn.in/d/dpNJMLz



Meditation First Step Last Step

https://amzn.in/d/fsepAf6



The Power of the Mind: Swami Vivekananda’s Guide to Mental Mastery

https://amzn.in/d/7M8Q4cL



पसायदान, करुणाष्टके, मनाचे श्लोक - मनोबोध

https://amzn.in/d/8yhhjKJ



Zen Stories of Letting Go: Short Tales to Free the Mind

https://amzn.in/d/3jffjRB



मनोबोध - मनाचे श्लोक : लहान मुलांना पाठ करण्यासाठी

https://amzn.in/d/cimffoH



The Titans Who Built America

https://amzn.in/d/1QIiwZI



The Hilarious Adventures of Mulla Nasruddin: Wit, Wisdom, and Whimsical Tales of the Legendary Trickster

https://amzn.in/d/gO6ra0Z



The Shakuni Gita: The Dice of Destiny: A Battle of Wits, Vengeance, and the Path to Liberation

https://amzn.in/d/6uKGvIJ



Yuyutsu and Vikarna: Reflect on the Mahabharata

https://amzn.in/d/fJ5hofG



Pasayadan - पसायदान: Gift of divine grace - दैवी कृपेची देणगी

https://amzn.in/d/3dtreQd



Maha Mrityunjaya Mantra: Origins, Science, and Spirituality

https://amzn.in/d/hvK8mY1



Shivbharati: The Ballads of Chhatrapati Shivaji Maharaj: An Epic Poetic Tribute to the Life, Battles, and Legacy of Shivaji Maharaj

https://amzn.in/d/fhvY7Ag



Om : The Science and Spirituality of AUM

https://amzn.in/d/3Mw7n22



The Path to Wealth: Mindset, Management, and Mastery

https://amzn.in/d/35fJHLI



Rational Thinking, Emotional Freedom: Mastering Life's Challenges with REBT 

https://amzn.in/d/3zeyanB



Hanuman Chalisa - English and Hindi: Importance and Meaning

https://amzn.in/d/0DzoIk9



366 Days with Marcus Aurelius: Daily Wisdom and Reflections from Meditations

https://amzn.in/d/68vzWqv



The Essence of Gayatri Mantra: Scientific Insights and Spiritual Experiences

https://amzn.in/d/2WYlAGQ



The Parables of Chuang Tzu: A Journey Through Daoist Wisdom and Transformation

https://amzn.in/d/iKurbJy



The Mahavakyas of Upanishads: A Beginner’s Journey to Self-Realization

https://amzn.in/d/fbZjzPB



Who Am I ?: A Deep Dive into the Question of Identity

https://amzn.in/d/3WSp5vH



Self-Mastery and Oneness: Swami Vivekananda’s Teachings

https://amzn.in/d/gt2gHlr



Exploring the Māṇḍūkya Upaniṣad: Experiential Study

https://amzn.in/d/fU0L8zl



Dialogues & Allegories from the Rig Veda: Conversations of the Eternal 

https://amzn.in/d/0QzFq1C



Philosophical Meditations from the Sama Veda: Echoes of Wisdom

https://amzn.in/d/cAk8m5b



True and Fake Gurus: A Journey of Discernment and Wisdom

https://amzn.in/d/8h2w8sm



Sama Veda & The Origin of Music: Swar, Nada, and the Divine Melody

https://amzn.in/d/7GIHPEM



Sangh Daksha: Connaître le RSS, 100 ans de construction de la nation (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (French Edition)

https://amzn.in/d/cUmf325



Awakening Through Awareness: Insights from Jiddu Krishnamurti

https://amzn.in/d/jdJFn8r



The Fourth Way Unveiled: Gurdjieff’s Teachings

https://amzn.in/d/fQf3McG



'桑格'达克沙: 了解 RSS,国家建设 100 年 (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (Traditional Chinese Edition)

https://amzn.in/d/hoeZPkD



Sangh Daksha: Conozca RSS, 100 Años de Construcción de Nación (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (Spanish Edition)

https://amzn.in/d/dFkj2lz



Sangh Daksha: Know RSS, 100 Years of Nation Building (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS))

https://amzn.in/d/a8Y0nL1



Exploring Artificial Intelligence Without the Jargon: AI is for All

https://amzn.in/d/hBSaKTx



Sangh Daksha: Know RSS 100 Years of Nation Building Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) (Japanese Edition)

https://amzn.in/d/g27KMxW



संघ दक्ष: आरएसएस (RSS), राष्ट्र निर्माण के 100 वर्ष (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (Hindi Edition)

https://amzn.in/d/6tUpcSM



My 3M's - Kids Newsletter (Mind Morals Money): Spend Quality Time with your KIDS

https://amzn.in/d/5Bz1vvm



संघ दक्ष: आरएसएस (RSS), राष्ट्र उभारणीची 100 वर्षे (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (Marathi Edition)

https://amzn.in/d/0EkcZ2p



Sangh Daksha: Kennen Sie die RSS, 100 Jahre Nationenbildung (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (German Edition)

https://amzn.in/d/4JqO7UX



સંઘ દક્ષા: RSS જાણો, રાષ્ટ્ર નિર્માણના 100 વર્ષ (Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)) (Gujarati Edition)

https://amzn.in/d/7ORGUgj



बिना शब्दजाल के आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (AI) सीखें: एआई सभी के लिए है (Artificial intelligence (AI) Book 1) (Hindi Edition)

https://amzn.in/d/9Shi3Pi



Isha Upanishad: Unlocking the Timeless Truths

https://amzn.in/d/g2ZPcDl



Shri Manache Shlok for KIDS: 20 Shlokas with Meaning.

https://amzn.in/d/dY6cRHU



Nietzsche Made Simple: Understanding His Teachings

https://amzn.in/d/2mVOsPQ



The Effortless Path of the Tao: Peace, Flow, and Simplicity in Life

https://amzn.in/d/iZKjCkZ



The Uncompromising Truth: The Teachings of U.G. Krishnamurti

https://amzn.in/d/8ENJbtz



Self-Mastery and Awakening: Ouspensky’s Teachings

https://amzn.in/d/9Zbr0zk



What to Do After Publishing a Book ?: Guide for New Writers

https://amzn.in/d/7Ypws0U



Dream Big, Little Ones: Kids Stories of Courage, Perseverance, and Triumph

https://amzn.in/d/gJqcIE1



Whispers of the Witness: Ashtavakra Gita

https://amzn.in/d/1j2sCKL



AI Adventures with Uncle: A Fun AI Journey for Kids!

https://amzn.in/d/9R0wSZF



Emotions & Behavior Through Aesop’s Fables: Wisdom Tales for Little Thinkers

https://amzn.in/d/5UuozD0



Kindness and Cleverness Through Aesop’s Fables: Wisdom Tales for Little Thinkers

https://amzn.in/d/c7XfZ4w



Living Krishna’s Wisdom

https://amzn.in/d/g3UmHSR



Before Learning Vedic Maths: Level 0 

https://amzn.in/d/5AwP7Vj



Math Foundations for Vedic Maths.

https://amzn.in/d/75WV66U



हनुमान चालीसा का पाठ बच्चों के लिए

https://amzn.in/d/cLvjrYF

Kids Book - Books By Bhushan Kulkarni

 Books By Bhushan Kulkarni 

Available on Kindle Unlimited 



My 3M's - Kids Newsletter (Mind Morals Money): Spend Quality Time with your KIDS

https://amzn.in/d/5Bz1vvm



Shri Manache Shlok for KIDS: 20 Shlokas with Meaning.

https://amzn.in/d/dY6cRHU



Dream Big, Little Ones: Kids Stories of Courage, Perseverance, and Triumph

https://amzn.in/d/gJqcIE1



AI Adventures with Uncle: A Fun AI Journey for Kids!

https://amzn.in/d/9R0wSZF



Emotions & Behavior Through Aesop’s Fables: Wisdom Tales for Little Thinkers

https://amzn.in/d/5UuozD0



Kindness and Cleverness Through Aesop’s Fables: Wisdom Tales for Little Thinkers

https://amzn.in/d/c7XfZ4w



Before Learning Vedic Maths: Level 0 

https://amzn.in/d/5AwP7Vj



Math Foundations for Vedic Maths.

https://amzn.in/d/75WV66U



हनुमान चालीसा का पाठ बच्चों के लिए

https://amzn.in/d/cLvjrYF



मनोबोध - मनाचे श्लोक : लहान मुलांना पाठ करण्यासाठी

https://amzn.in/d/cimffoH

Thursday, 9 January 2025

Bhushan Kulkarnis Books

 Available on Kindle Unlimited


Before Learning Vedic Maths: Level 0

https://amzn.in/d/0rpeBtK


Meditation First Step Last Step

https://amzn.in/d/8hVTXp8


REBT - A key to Happy Life

https://amzn.in/d/i61Twx1


पसायदान, करुणाष्टके, मनाचे श्लोक - मनोबोध

https://amzn.in/d/iByiQnb


Hanuman Chalisa - English and Hindi: Importance and Meaning

https://amzn.in/d/7h2jmv0


Our Workbook on Patanjali Yoga Sutras

https://amzn.in/d/1VPcFZv



Sangha Daksha: Know RSS, 100 Years of Nation Building

https://amzn.in/d/gCkgjcP


संघ दक्ष: आरएसएस (RSS), राष्ट्र उभारणीची 100 वर्षे (Marathi Edition)

https://amzn.in/d/isOqlvD


संघ दक्ष: आरएसएस (RSS), राष्ट्र निर्माण के 100 वर्ष (Hindi Edition)

https://amzn.in/d/9g7iYKb


સંઘ દક્ષા: RSS જાણો, રાષ્ટ્ર નિર્માણના 100 વર્ષ (Gujarati Edition)

https://amzn.in/d/gstH1bL


हनुमान चालीसा का पाठ बच्चों के लिए (Hindi Edition)

https://amzn.in/d/cCHgyo3


मनोबोध - मनाचे श्लोक : लहान मुलांना पाठ करण्यासाठी (Marathi Edition)

https://amzn.in/d/6WhhiE3


Pasayadan - पसायदान: Gift of divine grace - दैवी कृपेची देणगी

https://amzn.in/d/gwQujka


My 3M's - Kids Newsletter (Mind Morals Money): Spend Quality Time with your KIDS

https://amzn.in/d/g9CKgv2



Thursday, 30 May 2024

बुद्धिबळ - कविता - भूषण कुलकर्णी

 बुद्धिबळ


काय असतो हा खेळ, बुद्धिबाळ?

का खेळवा हा खेळ बुद्धिबळ?


राजा, वाझिर, हत्ती, घोडा, उंट, आणि प्यादी,

बिद्धिबळ खेळण्याची मजा आहे न्यारी,


काळे विरुद्ध पांढरे असतात एकच पटावर,

खेळतांना खूप मजा येते सांगतो शपतेवार.


काळा वजीर काळ्या घरात आणि पांढरा वजीर पांढऱ्या घरात,

पूर्ण खेळ खेळायचा असतो या 

चौसष्ठा घरात.


कोपऱ्यात हत्ती, शेजारी घोडा त्या नंतर उंट.

हत्ती चालतो सरळ, आणि तिरका चालतो उंट.


सुरवात करावी पांढरा प्यादानी चालून दोन घर,

किंवा करतो घोडा उडी मारून अडीच घर.


बुद्धी होईल ताल्लाख खेळून बुद्धिबळ.

मनाचाही संयम वाढेल खेळून बुद्धिबळ.


गर्व आहे मला, की भरतीयनी शोधला बुद्धिबळ,

आज जगभरात खेळाला जातो हा खेळ बुद्धिबळ.


भूषण कुलकर्णी

30 मे 2024

Monday, 27 May 2024

जरा थोडं आधी कळू दे, - कविता - भूषण कुलकर्णी

 देवा,

जरा थोडं आधी कळू दे,


लहानपण संपत आलं,

शाळा संपत आली,

आजी, आजोबा म्हातारे झाले,

कुल्फी वितळट आली,



देवा,

जरा थोडं आधी कळू दे,


तरुणपण संपत आला ,

अभ्यास संपत आला,

आई, बाबा, म्हातारे झाले,

मैत्रिणीच लग्न झाले,

गॅस बंद करायचा राहून गेला,

टायर मधील हवा चेक करणे राहून गेल, 

थाड व्यायाम करणे राहून गेलं,

मुलांन बरोबर खेळणे राहून गेलं,

मुलांचा अभ्यास घेणे राहून गेलं,


देवा,

जरा थोडं आधी कळू दे,


म्हातारपणा संपत आला,

तुझ नाव घ्यायच राहून गेल,

तब्बेत्ती कडे लक्ष दयच राहून गेल,

गाणे शिकायच राहून गेल,

बायकोवर प्रेम करणे राहून गेला,


भूषण कुलकर्णी

27 मे 2024

Thursday, 23 May 2024

बघता बघता - कविता - भूषण कुलकर्णी

 बघता बघता


अगदी काल पर्यंत अंगणात रांगत होती, बघता बघता झाली लग्नाची.


अगदी काल पर्यंत बोट धरून चालत होता, बघता बघता आधार द्यायला लागला.


अगदी काल पर्यंत एक रोपटे होत, बघता बघता मोहर आला .


अगदी काल पर्यंत  अंड्यात होत, बघता बघता आकाशाला गवसणी घालू लागल.


अगदी काल पर्यंत एक एक थेंब पडत होते , बघता बघता तळ साठल.


अगदी काल पर्यंत एक सामान्य माणूस होता , बघता बघता महामानव झाला.


अगदी काल पर्यंत सगळं ठीक होती, बघता बघता सर्व संपलं.


अगदी काल पर्यंत सगळं अस्तव्यस्त होती, बघता बघता सगळं छान झालं


भूषण कुलकर्णी

23 मे 2024

Monday, 20 May 2024

वा शाब्बास !! कविता - भूषण कुलकर्णी

 वा शाब्बास !!


कान आसूसतात ऐकायला,  वा शाब्बास !

पाठ म्हणते मला थोपटा , वा शाब्बास.


नक्की कोणाला हवा असते हे, वा शाब्बास.

कधी विचार केला, का हवे असते, हे वा शाब्बास?


कधी स्पुर्ती देत हे, वा शाब्बास.

कधी मिंधा बनवते हे, वा शाब्बास.


कोणी दिलं नाही, वा शाब्बास.

तर मी स्वतःला द्याव, हे वा शाब्बास.


विचार करून द्यावं, हे वा शाब्बास.

विचार करून घ्यावं, हे वा शाब्बास.


भूषण कुलकर्णी

20 मे 2024

Thursday, 16 May 2024

सुई दोरा - कविता - भूषण कुलकर्णी

 सुई दोरा


किती छान असतो ना हा सुई दोरा, जोडण्याचा काम करतो  हा सुई दोरा.


सुईत दोरा ओवता येतो का मुलीला? असं विचारून नावरदेवी ची पसंत करायचा हा सुई दोरा.


आता नाही येत दोऱ्यात सुई ओवता, चाळशी आली, चष्मा लागला, येचि परीक्षा घायचा हा सुई दोरा.


कपडे फाटले, शिवाले सुई दोऱ्यांनी, आब राखतो हा सुई दोरा.


सुंदर नक्षी, छान छान रंग,

कपडे आकर्षक बनवतो हा सुई दोरा.


दातात काही अडको, किंवा पायात काही घुसो, कंगवा स्वच्छ करण्यासाठी, झटकन कामी येतो हा सुई दोरा.


प्राणायामत , शरीर आणि मान,किंवा जीवनात, शरीर आणि आत्मा, यातल संतुलन साधतो , हा स्वासाचा सुई दोरा.


भूषण कुलकर्णी

16 मे 2024

Tuesday, 14 May 2024

लाटण भूषण कुलकर्णी - कविता

 लाटण


लकडाचा जरी असलो मी, जनावते मला.

पोळ्या करणाऱ्या स्त्री च्या भावना कळतात मला.


आज बसलो मुलाच्या पाठीत, जनवलं मला.

आई ला खूप राग आला कळलं मला.


आज पोळ्या पात्तळ झाल्या, जनवला मला,

महिना अखेर आला, कळलं मला.


आज पोळ्या ऐवजी पुऱ्या, जाणावल मला.

आनंदाचा दिवस किंवा संणं,

कळलं मला.


आज पोळ्या लाटणाच्या वेग वाढला, जनवलं मला.

बहुतेक नव्या सुनेने पोळ्या केल्या कळलं मला.


आज तिन पिढ्या सोबत आहें, जनवलं मला.

स्त्रीच्या भावना व्यक्त कारण्याच, मी एक साधन, कळलं मला.


स्त्री खूप छान, स्वच्छ, जपून ठेवते, जनवलं मला.

तिच्या आयुष्य चा खूप महत्वाचा भाग आहें मी, कळलं मला.


भूषण कुलकर्णी

14 मे 2024

Friday, 10 May 2024

मला कळल नाही. भूषण कुलकर्णी - कविता

 कविता 3


मला कळल नाही.


लहान मूल जेव्हा म्हणत 'मला कळल नाहीं, 

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा 'खरच' त्याला कळल नाही.


तरुण माणूस जेव्हा म्हणतो 'मला कळलं नाही '

त्याचा

अर्थ असा घ्यावा 'मला त्यात रस नाही.'


म्हातारा माणूस जेव्हा 

म्हणतो 'मला कळत नाही।

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा

'मला आता उमजत नाही'



सखी जेव्हा म्हणते  'मला कळलं नाही.

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा

 'तुला अजूनही कळत नाही,


बायको जेव्हा म्हणते


'मला कळत नाही.

त्याचा अर्थ असा घ्यावा 'तुझ आता काही खर नाही.


आई जेव्हा म्हणते 'मला कळलं नाही.

नऊ महिने तुला पोटात ठेवल आणि मला कळल नाही.


 मित्र जेव्हा म्हणतो 'मला कळत नाही'.

चिड्डीत असल्यापासून ओळखत आहे 'मला कळलं नाही.'


ज्ञानी जेव्हा म्हणतो 'मला कळल नाहीं, 

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा सगळं कळेल यावढी माझी क्षमता नाही.


संत जेव्हा म्हणतो 'मला कळले नाहीं, 

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा काही कळन्या सारखे नाही.


देव जेव्हा म्हणतो 'मला कळले नाहीं, 

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा तुला अजून कसे कळत नाही.


अज्ञानी  जेव्हा म्हणतो 'मला कळल नाहीं, 

त्याचा अर्थ

असा घ्यावा असं kay आहें जे मला कळत नाही.


खर सांगू का, मी काय लिहत आहें मला कळलं नाही.


Bhushan Kulkarni

10 May 2024

Wednesday, 8 May 2024

एका 'मस्त 'च मनोगत भूषण कुलकर्णी - कविता

 एका 'मस्त 'च मनोगत 


द द दवा, नकोशी वाटते,

दवा खाल्यावर, झोप खूप येते.


स स सखी, हवेशी वाटते,

त्रास कळल्यावर, सोडूनी जाते.


स स सौंशय, वाळवी सारखा असतो,

मायची नाती, पोखरून टाकतो.



प प परमेश्वर, मलाच हेरतो.

 माझ्या आजारातून, व्यक्त तो होतो.


ड ड डॉक्टर, भयाण वाटतो,

खूप खूप प्रेमाने, सल्ले तो देतो.


स स सेल्फ हेल्प, आधार देतो,

गृप मध्ये गेल्यावर, खूप धीर येतो.



भ भ भ्रम, जेव्हा मोडून जाईल,

म मा माया, तेव्हा नष्ट होईल.

 जेव्हा माया नष्ट होऊन जाईल,

तेव्हा देव माझा कवेत घेईल.


- Bhushan Kulkarni

7 May 2024

Friday, 3 May 2024

शाळा - बालगीत भूषण कुलकर्णी - कविता

 शाळा - बालगीत


एक चिमुकली आईस पुसते, शाळा म्हणजे काय ग ?

कुशित घेउनी आई सांगते शाळा म्हणजे मंदिर ग.


एक चिमुकली आईस पुसते,

गुरू म्हणजे कोण ग ?

कुशित घेऊनी आई सांगते गुरू म्हणजे देव ग.


एक चिमुकली आईस पुसते पुस्तक म्हणजे काय ग ?

कुशित घेऊनी आई सांगते कृष्णा सारखा सखा ग.


एक चिमुकली आईस पुसते अभ्यास म्हणजे काय ग ?

कुशित घेउनी आई सांगते अभ्यास म्हणजे पूजा ग.


एक चिमुकली आईस पुसते गणवेश म्हणजे काय ग?

कुशित घेऊनी आई सांगत गणवेश म्हणजे व्रत ग.


एक चिमुकली आईस पुसते, शाळा म्हणजे काय ग ?

कुशित घेउनी आई सांगते शाळा म्हणजे गर्भ ग.


एक चिमुकली आईस पुसते,

गुरू म्हणजे कोण ग ?

कुशित घेऊनी आई सांगते गुरू म्हणजे माता ग.


एक चिमुकली आईस पुसते पुस्तक म्हणजे काय ग ?

कुशित घेऊनी आई सांगते पुस्तकं म्हणजे बाळकडू ग.


एक चिमुकली आईस पुसते अभ्यास म्हणजे काय ग ?

कुशित घेउनी आई सांगते वाघीनीचे दूध ग.


एक चिमुकली आईस पुसते गणवेश म्हणजे काय ग?

कुशित घेऊनी आई सांगत वडिलांची माया ग.



Bhushan Kulkarn

22 / 04 / 24

Sunday, 18 March 2018

Vedic Maths Training Classes Pune - Bhushan 9370571465


Vedic Mathematics was rediscoverd by His Holiness Jagadguru Sankaracarya Sri Bharati Krsna Tirthaji Maharaja of Govardhana Matha. 
 


Friday, 6 October 2017

ओव्या३६ ते५० अर्जुनविषादयोग सार्थ ज्ञानेश्वरी


🌼माधुर्यी मधुरता । शृंगारी सुरेखता ।रूढपण उचितां । दिसे भले ॥३६॥
✏  या (ग्रंथात) मधुरतेलाही गोडी प्राप्त झाली. शोभिवंत वस्तूंना अधिक सुरेखता आली.
योग्य वस्तूंना आलेला रुढपणाचा ही सुंदर प्रत्यय आला.
🌼एथ कळाविदपण कळा । पुण्यासी प्रतापु आगळा ।म्हणऊनि जन्मेजयाचे अवलीळा । दोष हरले ।३७|
✏येथे कलेला कुशलता, पुण्याला अधिक बळ प्राप्त झाले. म्हणूनच जनमेजयाचे दोष (भारत श्रवण केल्याने ) सहज नाहीसे झाले.
🌼आणि पाहता नावेक । रंगी सुरंगतेची आगळीक ।गुणां सगुणतेचे बिक । बहुवस एथ ॥३८॥
✏ क्षणभर विचार केला असता, असे दिसते की या रंगामध्ये आणखी विविध रंगांचा सहभाग किंवा सद्गुणांना आणखी चांगल्या गुणांची साथ अधिकतेने या ग्रंथात आढळते.
🌼भानुचेनि तेजें धवळले । जैसे त्रैलोक्य दिसे उजळले ।तैसे व्यासमती कळवलें । मिरवे विश्व ॥३९॥
✏ सूर्याच्या प्रकाशाने उजळलेले त्रैलोक्य तेजोमय दिसते. त्याप्रमाणे व्यासांच्या बुद्धीने व्यापिलेले सगळे विश्व शोभिवंत दिसते.
🌼कां सुक्षेत्रीं बीज घातले । ते आपुलेयापरी विस्तारले ।तैसे भारतीं सुरवाडले । अर्थजात ॥४०॥
✏चांगल्या कसदार जमिनीत पेरलेले बी आपल्या अंगच्या जोमाने उगवते त्याप्रमाणे चार पुरुषार्थ प्रफुल्लित झाले.
🌼ना तरी नगरांतरी वसिजे । तरी नागराचि होइजे ।तैसे व्यासोक्तितेजे । धवळित सकळ ॥४१॥
✏ शहरात किंवा नगरात वस्ती करुन राहिलेला मनुष्य सुसंस्कृत होतो. त्याप्रमाणे व्यासवाणीच्या तेजात (न्हाऊन निघाल्याने) सर्व विश्व ज्ञानमय झाले आहे.
🌼कीं प्रथमवयसाकाळीं । लावण्याची नव्हाळी ।प्रकटे जैसी आगळी । अंगनाअंगी ॥४२॥
✏ तारुण्यात प्रवेश करण्याच्या सुरवातीस नवतरुणीच्या अवयवामध्ये लावण्याचा भर अधिक उठावदार दिसतो.
🌼ना तरी उद्यानी माधवी घडे । तेथ वनशोभेचि खाणी उघडे ।आदिलापासोनि अपाडे । जियापरी ॥४३॥
✏ उद्यानात वसंत शोभा आली असता सर्व तरुवेलींवर पूर्वीपेक्षा अधिकच वनवैभव दिसू लागते.
🌼नाना घनीभूत सुवर्ण । जैसे न्याहाळितां साधारण ।मग अळंकारी बरवेपण । निवाडु दावी ॥४४॥
✏ लगडीच्या स्वरुपातील सोने साधारण दिसते. परंतु त्याचे अलंकार बनविल्यावर ते अधिक भूषविते.
🌼तैसे व्यासोक्ती अळंकारिले । आवडे ते बरवेपण पातले ।ते जाणोनि काय आश्रयिले । इतिहासी ॥४५॥
✏ त्याचप्रमाणे व्यासाच्या वाणीने अलंकृत झालेले सौंदर्य अधिक शोभायमान झाले. हे पाहून इतिहासाने त्याचा आश्रय केला.
🌼नाना पुरतिये प्रतिष्ठेलागीं । सानीव धरुनी आंगी ।पुराणे आख्यानरूपे जगीं । भारता आली ॥४६॥
✏ जगात सन्मान कीर्ती प्राप्त व्हावी म्हणून जणू काही पुराणे नम्रता धरून छोट्या छोट्या आख्यानाच्या रुपाने महाभारतात येऊन प्रसिद्ध झाली.
🌼म्हणऊनि महाभारतीं जे नाही । ते नोहेचि लोकी तिहीं ।येणे कारणे म्हणिपे पाहीं।व्यासोच्छिष्ट जगत्रय ॥ ४७॥
✏ म्हणून महाभारतात जे नाही ते तिन्ही लोकात सापडणार नाही, यासाठी हे त्रिभुवन व्यासांचे उष्टे आहे. (व्यासानंतर झालेल्या कथा कल्पना या व्यासांपासूनच घेतल्या आहेत.) 
🌼ऐसी सुरस जगीं कथा । जे जन्मभूमि परमार्था ।मुनि सांगे नृपनाथा । जनमेजया ॥४८॥
✏ अशी ही जगातील अतिशय रसाळ कथा ब्रह्मज्ञानाचे उगमस्थान आहे. ती वैशंपायन मुनींनी श्रेष्ठ राजा जनमेजयास सांगितली.
🌼जे अद्वितीय उत्तम।पवित्रैक निरुपम ।परम मंगलधाम । अवधारिजो ॥४९॥
✏ ही कथा अद्वितीय, उत्कृष्ट, अत्यंत पवित्र, अनुपम, परमकल्याणाचे आश्रयस्थान असल्याने ती समजून घ्या.
🌼आता भारतीं कमळपरागु । गीताख्यु प्रसंगु ।जो संवादिला श्रीरंगु । अर्जुनेसी ॥५०॥
✏ आता भगवान श्रीकृष्णांनी अर्जुनाला संवादरुपाने उपदेश दिला. तो गीता नावाचा विषय भारतरुपी कमळातील जणू पुष्प पराग आहे.

Thursday, 5 October 2017

अर्जून विषादयोग ओव्या 26 ते 35 सार्थ ज्ञानेश्वरी

 ओव्या
💡॥॥
  🔔🔔
⛳🌺⛳🌺⛳🌺⛳🌺⛳
🌸का तीर्थे जिये त्रिभुवनी । तिये घडती समुद्रावगाहनी ।ना तरी अमृतरसास्वादनीं । रस सकळ ॥२६॥
✏  जगामध्ये जेवढी म्हणून तीर्थक्षेत्रे आहेत. त्या सर्वांची तीर्थस्नाने केवळ एकट्या समुद्रस्नानाने घडतात. किंवा फक्त अमृत सेवन केले असता, सर्व रसांची गोडी त्यामध्ये अंतर्भूत असते.
🌸तैसा पुढतपुढती तोची । मियां अभिवंदिला श्रीगुरूचि ।जे अभिलषित मनोरुची । पुरविता तो ॥२७॥
✏ त्याप्रमाणे एकट्या श्रीगुरुंच्या वंदनात सर्वांना वंदन घडते. म्हणून मी सद्गुरुंना वारंवार वंदन करतो. कारण ते मनात आलेले मनोरथ पूर्ण करतात.
🌸आता अवधारा कथा गहन । जे सकळां कौतुका जन्मस्थान ।की अभिनव उद्यान । विवेकतरूचे ॥२८॥
✏ आता ही कथा लक्षपूर्वक ऐका! जी कलेच्या नवलाईच्या आविर्भावाचे उगमस्थान, किंवा विचाररुपी तरुंचे नवे विशाल अपूर्व उद्यान आहे.
🌸ना तरी सर्व सुखांची आदि । जे प्रमेयमहानिधी ।नाना नवरससुधाब्धि । परिपूर्ण हे ॥२९॥
✏ म्हणून सर्वसुखाचे आश्रयस्थान आहे. अनेक तत्वार्थांचा मोठा साठा किंवा शृंगारादि नऊ रसांनी तुडुंब भरलेला सागरच आहे.
🌸की परमधाम प्रकट । सर्व विद्यांचे मूळपीठ ।शास्त्रजाता वसिष्ठ । अशेषांचे ॥३०॥
✏  सर्वांना उघडपणे दिसणारा सर्वोत्तम ज्ञानप्रकाश, किंवा सर्व विद्यांचे मूलस्थान किंवा सर्व शास्त्र समूहांचे आश्रयस्थान आहे.
🌸ना तरी सकळ धर्मांचे माहेर । सज्जनांचे जिव्हार । लावण्यरत्नभांडार । शारदियेचे ॥ ३१॥
✏ सर्वधर्मांचे माहेर सज्जनांचा जिव्हाळा आहे. किंवा सरस्वतीच्या लावण्यमय रत्नांचा खजिना, अशी आहे.
🌸नाना कथारूपे भारती । प्रकटली असे त्रिजगती ।आविष्करोनी महामती । व्यासाचिये ॥ ३२॥
✏ व्यासांच्या विशाल बुद्धीमध्ये प्रकट होऊन वाग्देवता या आख्यानाच्या रुपाने जगतात अवतरली आहे.
🌸म्हणोनी हा काव्यां रावो । ग्रंथ गुरुवतीचा ठावो ।एथुनि रसां आला आवो । रसाळपणाचा ॥ ३३॥
✏ त्यामुळे हा महाकाव्याचा राजा आहे. ग्रंथाच्या थोरपणाची सीमा आहे. येथूनच रसांना रसाळपणाची प्रतिष्ठा प्राप्त झाली आहे.
🌸तेवींचि आइका आणिक एक । एथुनि शब्दश्री स्वच्छास्त्रिक ।आणि महाबोधि कोवळीक । दुणावली ॥ ३४॥
✏ तसेच आणखी एक ऐका ! या महाभारत ग्रंथामुळे शब्दाच्या संपत्तीला शुद्ध शास्त्रीयता प्राप्त झाली. ब्रह्म ज्ञानाचे निरुपण सुंदर समर्पक शब्दात करता येऊ लागले. उपदेशामध्ये कोमलता आली.
🌸एथ चातुर्य शहाणे झाले । प्रमेय रुचीस आले ।आणि सौभाग्य पोखले । सुखाचे एथ ॥ ३५॥
✏ येथे चातुर्य सुद्धा शहाणे झाले. प्रेमाला अधिकच मधुरता प्राप्त झाली. सुख भाग्यवान ठरले.

Wednesday, 4 October 2017

अर्जुनविषादयोग ओव्या 11 ते 25 सार्थ ज्ञानेश्वरी

🌺तरी तर्कु तोचि फरशु । नीतिभेदु अंकुशु ।वेदांतु तो महारसु । मोदकु मिरवे ॥११
✏ तेव्हा तर्क(अनुमान)हाच कोणी फरस(कुर्‍हाड)निती(आचारधर्म,कमीकर्मविचार)हाचकोणी फरक करणारा किंवा चांगले आणि वाईट यातील फरक दाखवणारा.)अंकुश आणि वेदांत हा अत्यंत मधुर असलेला मोदक म्हणुन शोभतो.
🌺एके हाति दंतु । जो स्वभावता खंडितु ।तो बौद्धमत संकेतु | वार्तिकांचा ॥१२॥
✏  एका हातामध्ये जो मुळातच खंडीत झालेला असा दात आहे.ते बौद्ध वार्तिकांनी प्रतिपादिलेले,स्वभावतःच खंडीत असलेले बौद्धमत यांचे निदर्शक आहे.
🌺मग सहजे सत्कारवादु । तो पद्मकरु वरदु ।धर्मप्रतिष्ठा तो सिद्धु । अभयहस्तु ॥१३॥
✏ मग(व्याससुमावरील वृत्तिच्या व्याख्यानातीलबौद्धमताचे खंडन)झाल्यावर चांगला(वेदानुकुल)तर्क करणारे तत्वज्ञान सहजपणे(सुप्रतिष्टिपित होते)तो सत्कारवादगणपतीचे इच्छित फल प्राप्त करुन देणारा.अभय हस्त होय धर्माची स्थापना (करणारे जे शास्ञ)तो धर्म जिज्ञासु लोकांसाठी सतत वर देणारा हस्त होय.
🌺देखा विवेकवंतु सुविमळु । तोचि शुंडादंडु सरळु ।जेथ परमानंदु केवळु । महासुखाचा ॥१४॥
✏ जेथे समाधिसुखाचा परमानंद विशुद्ध स्वरुपात अनुभवास येतो.असे सारासार विवेकाने भरलेले विशुद्ध ज्ञान तीच सरळ लांब सोंड होय.
🌺तरी संवादु तोचि दशनु । जो समताशुभ्रवर्णु । देवो उन्मेषसुक्ष्मेक्षणु । विघ्नराजु ॥१५॥
✏  _या संबंधात(युक्तिवादांचा,साधनांचा किंवा सृष्टीतील तत्वांचा)परस्परातील सुसंवाद हाच (गणेशमुर्तिचा)
निःपक्षपणारुपी  शुभ्र वर्ण असलेला दात होय अंतस्फुर्त ज्ञानरुप सुक्ष्मदृष्टी असलेला विघ्नाचा नियामक असा हा देव आहे._
🌺मज अवगमलिया दोनी । मीमांसा श्रवणस्थानी ।बोधमदामृत मुनी ।अली सेविती ॥१६॥
✏ पुर्व मीमांसा उत्तर मीमांसा गणेशमुर्तिच्या दोन्ही कानांच्या ठिकानी वाटतात.त्यातील ज्ञान मदरुप अमृत मुनीरुपी भ्रमर त्याचे सेवन करतात.
🌺प्रमेयप्रवाल सुप्रभ । द्वैताद्वैत तेचि निकुंभ ।सरिसे एकवटत । इभ मस्तकावरी ॥१७॥
✏ श्रुतीस्मृति यांच्यामध्ये प्रतिपादिलेली तत्वे हिच.(गणेशमुर्तिच्या)अंगावरील सतेज पोवळी असुन व्दैत आणि अद्वैत मते हीच त्या गजाननाच्या मस्तकावर तुल्य बळाने एकञ राहिली आहेत.
🌺उपरि दशोपनिषदे । जिये उदारे ज्ञानमकरंदे । तिये कुसुमे मुगुटी सुगंधे । शोभती भली ॥१८॥
✏ आत्मज्ञानरुपी मध देण्यास ज्याच्या पुष्परसाची ख्याती आहे. अशी ईश्यावास्यादी दहा उपनिषदे गंडस्थळावरील मुकुटावर शोधुन दिसतात.
🌺अकार चरणयुगुल । उकार उदर विशाल । मकार महामंडल । मस्तकाकारे ॥१९॥
✏ ॐ या अक्षरावर गणेशमुर्तिची कल्पना केली असता अकार हे दोन पाय ,उकार विशाल उदराच्या स्थानी स्थानी आणि मकार हे मस्तकाच्या आकारासारखे वर्तुळ दिसते.
🌺हे तिन्ही एकवटले । तेथ शब्दब्रह्म कवळले । ते मियां गुरूकृपा नमिले । आदिबीज ॥२०॥
✏ हे तिन्ही एकञ आले.त्यांनी सर्व वाड्ढमय विस्तार व्यापुन टाकला.सर्व सृष्टिच्या आद्द कारण (गणरायाला) मी वाकुन नमस्कार करतो
(ओवी 1ते20 गणपती देवतेचे  ज्ञानेश्वरी  लेखनाच्या  आरंभी  स्तवन केले आहे. )
🌺आतां अभिनव वाग्विलासिनी । जे चातुर्यार्थकला कामिनी । ते शारदा विश्वमोहिनी । नमिली मियां ॥२१॥
✏  आता नविनच अपुर्व असे वाड्ढमय निर्मितेचे विलास करणारी उच्च कैाशल्ययुक्त वाचा वैभव प्रकटवनारी अशी जी सरस्वती तिला मी वंदन करतो.
(विद्येची देवता सरस्वती देवीचे स्तवन)
(यापुढे  सद्गुरुंचे स्तवन आहे. माऊली  आपले सद्गुरु  थोरले बंधू  निवृत्तीनाथ यांना वंदन करून  लेखनाचा आरंभ  करतात.)
🌺मज हृदयी सद्गुरू । तेणे तारिलो हा संसारपूरु । म्हणऊनि विशेष अत्यादरू । विवेकावरी ॥२२॥
✏  ज्यांनी मला या संसारपुरातुन तारिले.ज्या सद्गुरुनीं माझ्या अंतकरणात वास केला आहे.म्हणुन माझु बुद्धि विशेष करुन विवेकावर प्रेम करते.
🌺जैसे डोळ्यां अंजन भेटे । मग दृष्टीसी फांटा फुटे । मग वास पाहे तेथ प्रकटे । महानिधी ॥२३॥
✏  ज्याप्रमाने डोळ्यात अंजन घातल्यानंतर दृष्टिला विशेष सामर्थ्य प्राप्त होते.मग भुमीगत द्रव्याचा ठेवा सहजपणे दिसु लागतो.
🌺कां चिंतामणी जालया हाती।सदा विजयवृत्ति मनोरथी । तैसा मी पूर्णकाम श्री निवृत्ती । ज्ञानदेवो म्हणे ॥२४॥
✏  चिंतामनी स्वाधिन झाल्यावर सर्व मनोकामना सिद्धिला जातात त्याचप्रमाने सद्गुरु निवृत्तीनाथांमुळे माझ्या सर्व मनोकामना विजयी झाल्या आहेत.असे ज्ञानदेव सांगतात.
🌺म्हणोनि जाणतेनो गुरू भजिजे।तेणे कृतकार्य होईजे। जैसे मूळसिंचने सहजे|शाखापल्लव संतोषती ॥२५॥
✏  याकरिता शहान्या माणसांनी गुरुला शरण जावे. त्यांची सेवा करावी. ज्याप्रमाने एखाद्या झाडाला मुळाशी पाणी घातले असता. फांदी व पाने यांना आपोआप टवटवी येते. म्हणजेच कार्य तडीस(सिद्धिस)पोहचते.
⛳⛳⛳⛳💗⛳⛳⛳⛳⛳
॥जय जय रामकृष्ण हरि॥

Tuesday, 3 October 2017

अर्जुनविषादयोग ओव्या 1 ते 10 सार्थ ज्ञानेश्वरी

ॐनमोजी आद्या । वेद प्रतिपाद्या।जय जय स्वसंवेद्या । आत्मरुपा ॥१॥
✏ ॐ ची माहिती (प्रतिपादन)केवळ वेदच करु शकतील. अशा आद्दतत्वाला नमस्कार असो .जो कोनी स्वःताच स्वःताला पुर्णपणे बरोबर जाणु शकतो.अशा आत्मरुप चित्तत्वाचा जयजयकार असो..
🌸देवा तूंचि गणेशु । सकलमति प्रकाशु ।म्हणे निवृत्ति दासु । अवधारिजो जी ॥२॥
✏  निवृत्तीनाथाचे सेवक ज्ञानदेव म्हणतात कि देवा,सर्वाच्यां बुद्धिला ज्ञानाचा प्रकाश असा तुंच गणेश आहेस.असे निश्चित समजावे.
🌸हें शब्दब्रह्म अशेष । तेचि मूर्ति सुवेष ।तेथ वर्णवपु निर्दोष । मिरवत असे ॥३
✏  ज्याचे आकाराने वर्णरुप शरिर चांगले सुशोभित दिसते.असे हे वेद वाग्मय(पुर्ण शब्द ब्रम्ह)म्हणजे गणेशाची उत्तम सजविलेली मुर्ती आहे.
🌸स्मृति तेचि अवयव । देखा अंगिकभाव तेथ लावण्याची ठेव । अर्थशोभा ॥४॥
✏ मन्वादिस्मृती हेच (गणेशमुर्तिचे)अवयव ,रसविष्कारांची पद्धत हीच जणु अवयवाच्या द्वारे प्रदर्शित होणारी भाव इच्छा अर्थाचे सौष्ठव हेच (गणेश मुर्तितिल)सौदर्याचे तेज आहे.
🌸अष्टादश पुराणे । तीचि मणिभूषणे ।पदपद्धती खेवणे । प्रमेयरत्नांची ॥५॥
✏ मुर्तितिल अठरापुराणे हेच खरे रत्नजडीत अलंकार तत्वार्थ हिच रत्ने,शब्दाची छंदोबद्ध रचना व त्याचे भिन्न भिन्न प्रकार हिच त्या रत्नाची कोंदणे होत.
🌸पदबंध नागर । तेचि रंगाथिले अंबर ।जेथ साहित्यवाणे |सपूर उजाळाचे ॥६
✏ _संपुर्ण प्रकारे विविध काव्यरचना उत्तम अशी अभिरुची हेच रंगवलेले वस्ञ.ज्यातील शब्द रचनेतील अलंकार शास्ञ हे त्या वस्ञाचे तलम
तजेलदार,भरगच्च पोत आहे._
🌸देखा काव्यनाटका । जे निर्धारिता सकौतुका ।त्याचि रुणझुणती क्षुद्रघंटिका । अर्थध्वनी ॥७॥
✏ असे पहा की,काव्य नाटकाच्या विषयी विचार केला तर ती गणपतीच्या पायातील लहान लहान घंटा असुन त्यातील अर्थरुप आवाजाने त्या रुणझुणत आहेत.
🌸नाना प्रमेयांचि परी । निपुणपणे पाहता कुसरी ।दिसती उचित पदे माझारी । रत्नें भली ॥८॥
✏ सर्व एकच पण विविध पद्धतिने प्रतिपादन केलेले तत्व म्हणजे कुशलतेने त्यात वापरलेली उचित शब्दे हीच बहुमुल्य रत्ने,आहेत.असे जाणकार दृष्टिला आढळते.
🌸तेथ व्यासादिकांच्या मति । तेचि मेखळा मिरवती ।चोखाळपणे झळकती ।पल्लवसडका ॥९॥
✏ _याठिकानी व्यास आणि आदि कविच्या प्रज्ञा तेजस्विपणे
झळकतात.त्याच गणेशाच्या कमरेभोवती बांधलेल्या पदरांचे अग्रभाग असुन बिधांस्तपणे मिरवत आहेत._
🌼देखा षड्दर्शने म्हणिपती ।तेचि भुजांची आकृती ॥ म्हणऊनि विसंवादे धरिती ।आयुधे हाती ॥१०॥
✏ असे पहा की ,सहा दर्शने म्हटली जातात(त्यांनीच(गणेशमुर्तिच्या)सहा हाताचा आकार घेतला आहे म्हणुनच त्या परस्पराशी एकसारखे नाहीत. अशी आयुधें धारण केलेली आहेत.
⛳⛳⛳⛳💗⛳⛳⛳⛳
॥जय जय रामकृष्ण हरि॥

Sunday, 25 June 2017

क्षणांचे सोने

जमिनीला पाठ टेकताच ज्याला गाढ झोप लागते तो या जगातला सर्वांत सुखी माणूस. झोपताना त्याच्या मनावर कालच्या अपयशाचं मळभ किंवा उद्याच्या अपेक्षांचं ओझं नसतं. झोप हा त्याचा वर्तमान असतो आणि त्याचा तो पुरेपूर आनंद मिळवित असतो.

असा शांतपणे झोपणारा माणूस सकाळी लवकर उठतो, आयुष्यातील नव्या दिवसाच्या आगमनानं आनंदी होतो आणि त्या बक्षिसाबद्दल जीवनाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करत नव्या उमेदीनं कामाला लागतो.

असा माणूस शेअर्सच्या चढ-उतारांमुळं भयभीत होत नाही, सोन्याच्या भावातील चढ-उतारांमुळं विचलित होत नाही. घरांच्या वाढत्या किंमतीमुळं अस्वस्थ होत नाही.

भावनांच्या घातक चढ-उतारावर टीआरपीचं गणित असणाऱ्या दूरचित्रवाणीच्या वाहिन्यांवरील उथळ कार्यक्रमांनी तो भावविवश होत नाही.

त्याच्या घरात ब्लडप्रेशरच्या गोळ्या नसतात, पोट साफ करण्याची चूर्णं नसतात. अंगारे-धुपारे, मंत्र-तंत्र असल्या कर्मकांडात त्याला रस नसतो. तो इमाने इतबारे आपला नोकरीधंदा करतो. बायको-मुलांना नीट सांभाळतो. घरात लक्ष देतो. पाहुण्या-रावळ्यांची देखभाल करतो. बायकोला हवं नको पाहतो. मुलांच्या शाळा-कॉलेजात जाऊन येतो. त्यांची ऍडमिशन-परीक्षा-निकाल साऱ्याचं वेळापत्रक त्याला तोंडपाठ असतं.

त्याला एक मुलगी असली तरी तो खुष असतो. दोन मुली असल्या तरी खुष असतो. एक मुलगा, एक मुलगी असली तरी तो तेवढ्याच आनंदाने जगत असतो.

त्याला राज्यातील, देशातील, जगातील राजकारण, अर्थकारण, समाजकारणाची माहिती असते. पाणीकपात कधी आहे, मेगाब्लॉक कधी आहे, मोठी भरती कधी आहे, भाज्यांचे-डाळीचे भाव काय आहेत हे माहीत असते. या गोष्टींचा तो बभ्रा करीत नाही की त्यांना तो आपल्या व्यक्तिमत्त्वावर स्वार होऊ देत नाही. त्यांना तो समंजसपणे सामोरा जातो...

तो लोकांच्या अडीअडचणीला धावून जातो. लोकांच्या सुखदु:खाशी तो अकृत्रिमपणे समरस होतो.

त्यानं अतिशय नियोजनपूर्वक पै-पैसा साठवून स्वत:चं छोटंसं घर मिळवलेलं असतं. किंवा तेवढ्याच आनंदानं तो पागडीच्या किंवा भाड्याच्या घरात राहात असतो. तो कधी दुसऱ्याच्या सुखाशी आपली तुलना करत नाही, दुसऱ्याच्या यशानं कुढत बसत नाही. नशापाणी करण्याची त्याला गरज वाटत नाही; कारण या लहान-मोठ्या गोष्टीत आनंद घेत तो दिवसभर इतका बिझी असतो की जमिनीला पाठ टेकताच त्याला आपोआप झोप येते.

परिसाच्या शोधात प्रत्येक दगडावर आपल्या हातातलं लोखंड ठोकत फिरणाऱ्यांपैकी तो नसतो; कारण येणाऱ्या प्रत्येक क्षणाचे सोने कसे करायचे हे त्याला ठाऊक असते..!

~ पु. ल. देशपांडे

Saturday, 24 June 2017

भूतकाळातली वांगी

प्रवचनात वांग्याच्या भाजीची एक छान गोष्ट सांगितली.

धनश्री लेले |


एका बुजुर्ग प्रवचनकार ताईंनी त्यांच्या एका प्रवचनात वांग्याच्या भाजीची एक छान गोष्ट सांगितली. त्या कोणाकडे तरी जेवायला गेल्या होत्या तेव्हा वांग्याची भाजी केली होती, ती भाजी काही तितकीशी जमली नव्हती. त्याला काही विशेष चव ढव नव्हती.. आता ती तितकीशी जमली नव्हती हा विषय खरं तर तिथेच सोडून द्यायला हवा होता पण तसं झालं नाही.. काही दिवसांनी त्या आणखी कोणाकडे तरी गेल्या, त्यांनीही वांग्याची भाजीच केली होती.. त्यांची भाजी मात्र चांगली झाली होती, ती भाजी खाताना पुन्हा न जमलेली ती भाजी त्यांना आठवली, काही दिवसांनी मंडईत कृष्णाकाठची ताजी वांगी पाहिल्यावर पुन्हा ती न जमलेली भाजी त्यांना आठवली.. या प्रसंगाचा शेवट करताना त्या म्हणाल्या, ‘‘जी गोष्ट चांगली झाली नाही ती स्मरणात राहिली. त्या पूर्वी चांगल्या चवीची वांग्याची भाजी खाल्ली नव्हती का कधी? खाल्ली होती. पण ती लक्षात राहिली नाही.. बिघडलेली मात्र लक्षात राहिली.. आपलं मन असंच असतं.. जे लक्षात ठेवायला हवं ते ठेवत नाही आणि नको ते धरून बसतं.’’

स्वत:ला नातसून आलेली आज्जे सासूबाई, तिच्या सासूबाई तिला पुरणपोळ्या नीट जमल्या नाहीत म्हणून जेवताना पानावर कसं टाकून बोलल्या हे आजही डोळ्याला पदर लावून सांगत असते, पण याच सासूबाईंनी तिच्या बाळंतपणात तिची सेवा केली हे मात्र विस्मृतीकोशात गेलेलं असतं. मानवी स्वभाव.. नको ते आठवत राहतं.

आमच्या घरी रोज श्लोक पाठ करून आजोबांना म्हणून दाखवण्याची शिस्त होती. कंटाळा यायचा कधी कधी, मग मी नाही पाठ करायचे. आजोबा रागवायचे, कधी कधी अबोला धरायचे. मग मी एका दिवसात आठ श्लोक पाठ करून दाखवायचे. त्याचं कौतुक असायचं, पण त्या दिवशी पाठ केले नाहीत हे ते विसरायचे नाहीत. मग आई नेहमीचं तिचं ठेवणीतलं वाक्य म्हणायची, ‘बूंद से गई वो हौद से नही आती’ तो बूंद एकदा मनातून पडला की तोच लक्षात राहतो. नंतर कितीही मोठा हौद बांधला तरी.. काय म्हणायचं या मानवी स्वभावाला?

पाच वर्षांपूर्वी एखादा प्रसंग घडलेला असतो.. त्यातल्या व्यक्तींशी आपलं बोलणं, संभाषण बंद झालेलं असतं. जेव्हा जेव्हा ती व्यक्ती दिसते तेव्हा तेव्हा आपल्याला तोच प्रसंग आठवत राहतो.. कटू आठवण, अढी अधिकच घट्ट होत जाते.. पाच वर्षांनीही आपण सगळे तेच आणि तसेच आहोत असं मानूनच आपण वागत असतो.. या पाच वर्षांत माणसं बदललेली असू शकतात, हा विचार करण्याएवढे उदार आपण नसतो. त्या व्यक्तीने पुन्हा चांगल्या हेतूने नात्याचा हात पुढे केला तरी आपण धरून ठेवलेली ती कटू आठवण आपल्याला प्रतिसादाचा हात पुढे करू देत नाही. म्हणून कटू आठवण जिथल्या तिथे सोडून देणं हाच उत्तम उपाय. ती कुरवाळत ठेवू नये. आपलं सुदैव की आपण खूप जुनी, भळभळणारी जखम वागवत फिरणारा अश्वत्थामा नाही.. जखम अंगावर, मनावर ताजी ठेवण्याचं दु:ख काय असतं ते त्यालाच माहीत. त्याला तो शाप आहे पण आपल्याला तर अशी सक्ती नाही, मग अश्वत्थाम्याचं दु:ख विनाकारण मागून का घ्यायचं?

मेमरी चिपवरून भूतकाळाच्या आठवणी हळूहळू पुसून टाकून चिपमध्ये नव्या आठवणींना जागा करून द्यायला हवी.. मनाला त्रास देणाऱ्या आठवणी तर जाणीवपूर्वक पुसून टाकायला हव्यात. त्यातून फक्त धडा घेऊन, कोणाहीबद्दल मनात गाठ न ठेवता पुढे पाऊल टाकायला हवं आणि एखाद्या वळणावर भेटली पुन्हा तीच कटू आठवण तर ‘तुझ्या कटुत्वामध्येही  गोडवाच मी शोधणार आहे..’ असं तिलाच ठणकावून सांगावं. स्मृतिकोशात काय ठेवायचं हे ज्याला समजलं तो खरा विवेकी! भूतकाळाला वर्तमानाची जागा अडवू देऊ  नये..



‘कुंग फू पांडा’ या चित्रपटात मास्टर उग्वे नावाचं एक कासव आहे. ते तीनशे वर्षांचं आहे. त्याच्या तोंडी एक सुंदर वाक्य आहे, ‘यस्टर्डे इज हिस्टरी, टुमारो इज मिस्टरी. टूडे इज अ गिफ्ट फ्रॉम द लॉर्ड, हेन्स इट इज कॉल्ड द प्रेझेंट.’ गम्मत म्हणजे तीनशे वर्षांचं असलं तरी ते ‘आमच्या वेळेला असं होतं’ असं न म्हणता ‘वर्तमान हीच अमूल्य भेट आहे’ असं सांगतं. रात्री झोपताना आपण टोचणारे अलंकार जसे काढून ठेवतो तशाच टोचणाऱ्या आठवणीही मनातून काढून ठेवाव्यात.. आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी फक्त अलंकार घालावेत.. सकाळी तन मोकळं, मन मोकळं आणि नवीन वांग्याच्या भाजीची चव चाखायला जीभ ही मोकळी. जशी पुराणातली वानगी.. तशी ही भूतकाळातली वांगी..

धनश्री लेले

dhanashreelele01@gmail.com

Friday, 16 June 2017

पिंक रिबन

मी छानसं काही वाचलेल आणि आवडलेलं -जरुर वाचा...
तुम्हाला माझ्याकडून आलेली ही पिंक रिबन.... 🎀

            🎀 पिंक रिबन 🎀

न्यूयॉर्क शहरातल्या एका शिक्षिकेने वर्षाच्या शेवटी तिच्या वर्गातल्या प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या शर्टावर पिंक रिबनचा बो लावला. त्या रिबनवर लिहिले होते Who you are, makes a difference. तुझ्या असण्यामुळे (माझे ) आयुष्य बदलले आहे.

प्रत्येक विद्यार्थ्याला संदेश वाचून खूप आनंद झाला.

''वा, माझ्यामुळे टीचरच्या आयुष्यात फरक पडला आहे.'' पण नुसते एवढेच करून ती शिक्षिका थांबली नाही. तिने प्रत्येक विद्यार्थ्याला अजून तीन रिबन दिल्या व सांगितले, ''तुमच्या आयुष्यातल्या महत्त्वाच्या व्यक्तींना धन्यवाद द्या व त्यांच्या कपड्यावर ही पिंक रिबन लावा.''

एका विद्यार्थ्याने शेजारच्या घरात राहणार्‍या एका तरुणाच्या शर्टावर ''थँक यू, तुझ्यामुळे माझे आयुष्य बदलले आहे म्हणून मी तुला ही पिंक रिबन लावतो'' असे म्हणत रिबन लावली. तो शेजारी एका ऑफिसमध्ये ज्युनियर कर्मचारी होता. त्याने त्या विद्यार्थ्याला अभ्यासात मदत केल्यामुळे विद्यार्थ्याला परीक्षेत अव्वल नंबर मिळाला होता.

विद्यार्थ्याने उरलेल्या दोन रिबन त्याला दाखवत विचारले, ''आम्ही शाळेसाठी एक प्रोजेक्ट करतो आहोत. तुझ्या आयुष्यात ज्या माणसामुळे चांगला बदल झाला आहे त्यांना ही रिबन लावशील का?''

कर्मचारी लगेच तयार झाला. दुसर्‍या दिवशी त्याने आपल्या बॉसपाशी जाऊन ''थँक यू You made a difference in my life " असे म्हणत पिंक रिबनचा बो लावला. बॉस अत्यंत हुशार होता, कंपनी त्याच्यामुळे चालली होती; पण तो खडूस म्हणूनही प्रसिद्ध होता. तरीही कर्मचार्‍याने बो लावल्यावर बॉसच्या डोळ्यात टचकन पाणी आले. तो म्हणाला, ''माझ्यामुळे तुझ्या आयुष्यात बदल झालाय? तुझ्यासाठी मी इतका महत्त्वाचा आहे हे मला माहीतच नव्हते. थॅक्यू.''

कर्मचार्‍याने त्याला विचारले, ''ही कल्पना माझी नाही. हे एका शाळेतले प्रोजेक्ट आहे. आयुष्यात बदल करणार्‍या लोकांना धन्यवाद देऊन त्यांना हा पिंक रिबनचा बो लावायचा. तुम्हाला आवडेल असे करायला?'' बॉस एकदम म्हणाला, ''हो नक्की आवडेल. आहे तुझ्याकडे अजून एखादा बो?'' कर्मचार्‍याने आपल्याकडचा उरलेला बो बॉसला दिला.

बॉस घरी गेला. त्याने आपल्या मुलाला बोलावले . मुलाच्या शर्टावर पिंक रिबनचा बो लावत तो म्हणाला, ''मी कामामुळे उशिरा घरी येतो, घरी आल्यावर माझी चिडचिड होते, मी तुझ्याशी प्रेमाने बोलतही नाही, मी आजवर तुला कधी हे सांगितले नाही, पण तू जसा आहेस तसाच रहा. तुझे असणे माझ्यासाठी खूप महत्त्वाचे आहे. Who you are, makes a difference in my life "
 
मुलगा ढसाढसा रडायला लागला. तो म्हणाला, ''डॅड , मला वाटायचे की तुला मी अजिबात आवडत नाही. मी तुला कधीच खूश करू शकणार नाही म्हणून आज रात्री मी आत्महत्या करणार होतो.

ही बघ, मी तुला व आईला चिठ्ठी लिहून ठेवली होती. पण ही रिबन लावलीस आणि माझं आयुष्य बदलवलेस डॅड.

''बॉसने चिठ्ठी वाचली. त्याने आपल्या मुलाला घट्ट पोटाशी धरले. दोघेही एकमेकांच्या मिठीत आनंदाचे अश्रू ढाळत होते. त्या एका रिबनमुळे मुलाला बाबा व आयुष्य दोन्ही मिळाले होते आणि बापालाही मुलगा मिळाला होता.

आई मुलांविषयीचे प्रेम सहज व्यक्त करू शकते.
मुलेही आईशी मोकळेपणाने बोलू शकतात.
आईला ते जन्मजात कसब असते. कारण स्त्री ही क्षणाची पत्नी व अनंतकाळची माता असते.

पण पुरुष हा क्षणाचा पिता असतो, पण म्हणून त्यांचे महत्त्व मुलाच्या आयुष्यात कमी नसते. उलट अनेक मुले वडिलांच्या नजरेतही आपण कोणीतरी असावे यासाठी आयुष्यभर झटतात,

पण काही वडिलांना त्याबद्दल काहीच वाटत नसते. मुलांकडे पूर्णत: दुर्लक्ष करत हे पुरुष कामात मग्न रहातात.

म्हणतात की, Any man can be a Father but it takes someone special to be a Dad.

कोणीही पुरुष बाप सहज बनू शकतो, पण बाबा होणे काहींनाच जमते.

चांगला पालक होणे ही प्रवृत्ती आहे. असिधारा व्रत आहे. त्यासाठी शिक्षण, जात, धर्म यांपैकी कशाचीही जरूर नसते. फक्त इच्छा असावी लागते...

सदर पोस्ट आवडल्यास ही पिंक रिबन इतरांनाही पाठवा कदाचित त्यांच्यामुळे तुमचं आयुष्य बदलले असेल....

 "जेवणात जर कोणी विष कालवले तर त्यावर उपचार आहे, परंतु मनामध्ये जर कोणी विष भरवले तर त्यावर कोणताच उपचार नाही ."

🍂🍃🍃🍂
" पिंक रिबन " 🎀

अप्रतिम आयुष्य बिघडवायला वेळ लागत नाही पण घडवायला आत्मविश्वास लागतो मन मोठं असावं लागतं.